قراردادها

انعقاد عقد از طرف نماینده

نماینده

انعقاد عقد از طرف نماینده

نماینده باید به سمت خود تصریح نماید. هرگاه دو نفر باهم معامله کنند فرض بر این است که اصیل هستند

در نتیجه کسی که معامله می کند آن معامله برای خود آن شخص محسوب می شود

مگر اینکه در موقع انعقاد عقد خلاف آن را تصریح نماید و یا بعداً خلاف آن اثبات گردد

در نتیجه کسی که به نمایندگی خود در عقد تصریح نمی کند مسئول اجرای تعهداتی است که در عقد به عهده میگیرد

ماهیت حقوقی نمایندگی

اراده نماینده است که عقد را به وجود می آورد

لذا اگر وکیل پس از گفتن ایجاب و قبل از قبول طرف دیگر فوت نماید یا دچار حجر گردد، ایجاب زایل شده و

عقد تشکیل نمی گردد

از طرف دیگر لازم نیست در انعقاد عقد توسط نماینده اصیل دارای اهلیت و قصد انشاء باشد

زیرا نماینده باید اهلیت داشته باشد و اوست که عقد را منعقد می کند

مانند این که ولی صغیری عقدی را برای مولی علیه منعقد نماید

در این حالت صغیر که عقد برای او منعقد می شود اهلیت ندارد اما باید ولی یا قیم او اهلیت و قصد داشته باشد

آثار عقد دامن گیر اصیل می شود و اصیل است که در صورت عدم انجام تعهد طرف دعوا قرار می گیرد

نه نماینده ای که عقد را منعقد کرده است

پس اگر الف به نمایندگی از ب اتومبیلی برای ب خریداری نماید، مسئول نهایی پرداخت ثمن اتومبیل شخص ب

می باشد.

شرایط نمایندگی

براتی این که عقدی که منعقد می گردد آثار آن به اصیل برگردد باید سه شرط باهم رعایت گردد،

در غیر این صورت نماینده نیز مسئول اجرای عقد است:

الف- وجود رابطه نمایندگی:

باید میان اصیل و نماینده یک رابطه نمایندگی اعم از قضایی، قراردادی و با قانونی وجود داشته باشد.

برای مثال الف به ب وکالت می دهد تا عمل حقوقی را برایش انجام دهد.

ب- عدم تجاوز از حدود اختیارات:

نماینده باید از حدود اختیاراتی که اصیل به او داده است تجاوز نکند

در غیر این صورت نسبت به قسمتی که خارج از حدود اختیارات است، عمل حقوقی فضولی بوده و غیر نافذ

می باشد.

پس اگر الف به ب بگوید که برایش یک موتور خریداری نماید اما الف ۳ موتور برایش خریداری نماید

عملی که الف در خصوص خرید دو موتور دیگر انجام داده معامله فضولی می باشد

پ- اعلام قصد نیابت:

در زمان انعقاد عقد نماینده باید اعلام نماید(لفظی یا کتبی) که عقد را به نمایندگی از شخص دیگری منعقد می نماید.

برای مثال وکالتنامه کاری را ضمیمه قرارداد نماید.

نکته

اگر شخصی در قرارداد به نمایندگی تصریح نکند و بعداً اختلاف به وجود آید که او معامله را به عنوان نماینده یا

به عنوان اصیل منعقد نموده است، اصل بر اصیل بودن طرف معامله است مگر این که خلاف آن اثبات گردد.

کس که مدعی نمایندگی است باید آن را اثبات نماید.

نکته

اگر نماینده به نمایندگی خود تصریح نکند طرف معامله می تواند از باب مسئولیت قراردادی به اصیل مراجعه نماید

زیرا عقد برای او منعقد شده است و همچنین می تواند به نماینده از باب این که در زمان معامله نمایندگی خود را پنهان نموده است مراجعه نماید.

معامله با خود

در ماده ۱۹۸ قانون مدنی مقرر شده است «ممکن است طرفین یا یکی از آن ها به وکالت از غیر اقدام بنمابند و

نیز ممکن است که یک نفر به وکالت از طرفین از طرف متعاملین این اقدام را به عمل آورد.»

بنابراین از این ماده متوجه می شویم در انعقاد عقد، تعدد اعتباری، در ایجاب و قبول شرط است.

طبق ماده ۱۲۴۰ قانون مدنی قیم نمی تواند به سمت قیمومیت از طرف مولی علیه با خود معامله نماید.

طبق ماده ۱۱۹ قانون امور حسبی امین غایب یا جنین نمی تواند به صرف داشتن سمت امین با خود معامله نماید.

طبق ماده ۱۲۹ لایحه قانون تجارت اعضای هیات مدیره و مدیرعامل شرکت نمی توانند بدون اجازه هیات مدیره

در معاملاتی که با شرکت و یا به حساب شرکت می شود به طور مستقیم و یا غیر مستقیم طرف معامله بوده و یا

سهیم باشد.

طبق ماده ۱۰ ۷۲ قانون مدنی در صورتی که وکالت به صورت اطلاق داده شود وکیل نمی تواند موکل را برای

خود تزویج نماید مگر این که صراحتاً به او اذن داده شده باشد.

بر خلاف قیم، معامله با خود از سوی وصی و ولی قهری اصولاً صحیح است مگر این که وکیل رعایت مصلحت

موکل را نکرده باشد.

موسسه حقوقی و داوری اعتماد و اندیشه
رزرو وقت مشاوره

موسسه حقوقی و داوری اعتماد و اندیشه با بهره ګیری از دانش و تخصص وکلای برجسته و با تجربه کانون وکلای دادګستری با مدیریت آقای دکتر سیدامیرحسین بحرینی آماده ارايه مشاوره و قبول وکالت کلیه دعاوی و انجام تخصصی امور حقوقی و داوری می باشد.